Agora 44 mis Mawrth-Ebrill 2021

 

Agora rhif 44 mis Mawrth – Ebrill 2021

Fe fydd erthyglau newydd yn cael eu hychwanegu at y dudalen hon yn ystod y mis neu ddau nesaf.

Byddwch yn siwr o ail-ymweld o bryd i’w gilydd i weld beth sy’n newydd!

 

Cynnwys

Eglwys fy mreuddwydion
Anna Jane Evans

Edifeirwch y ddwy ddyletswydd 😉

Pa fath o ddiwygiad a ddaw nesaf (rhan 2)
John Gwilym Jones

Cennad a Thyst
Pryderi Llwyd Jones

Pa fath ddiwygiad a ddaw nesaf?
John Gwilym Jones

Fe Ddylem fod wedi gwrando ar JP
Pryderi Llwyd Jones

Crefydd, Moeseg a Chyfraith: perygl ceidwadaeth grefyddol
Stephen J Preston

Emyn Gŵyl Dewi
(John Pinion Jones)

 

  • Edifeirwch y ddwy ddyletswydd (gydag ymddiheuriad i Luc 18)

    Edifeirwch y ddwy ddyletswydd (gydag ymddiheuriad i Luc 18)

    Dau ŵr aeth i fyny i’r deml i wneud eu gwaith, y naill yn offeiriad a’r llall yn blisman.

    Yr offeiriad o’i sefyll a weddïodd: “O Dduw, rwy’n diolch nad wyf i fel y plisman hwn, yn ddigywilydd ac yn ddiedifar. Rwy’n arwain gwasanaeth ddwywaith yr wythnos, ac mae hawl gen i i anwybyddu mân reolau dynol am wisgo masg a chadw pellter.”

    Eithr y plisman, wedi iddo fynd yn ôl i’r stesion, ni fynnai gymaint â chodi ei olygon tua’r nef, eithr efe a gurodd ei ddwyfron a dywedyd wrth yr Inspector, “O bòs, bydd drugarog wrthyf fi, bechadur.”

    Prun ...

    Rhagor
  • Pa fath ddiwygiad (2)

    Pa fath ddiwygiad (2)

    Un arall a oedd yn amlwg yn y cyfnod yn arwain at y Diwygiad oedd Seth Joshua. Roedd ef a’i frawd Frank wedi eu hachub yn un o gyfarfodydd Byddin yr Iachawdwriaeth, ac yn eu gweithgarwch cenhadol cynta yn gweddïo, a chanu a gwerthu beiblau. Byddai yn erbyn rhoi gormod o bwys ar athrawiaeth. Roedd pobol wedi blino, meddai, ar gael diwinyddion yn gwisgo’r efengyl mewn dillad athrawiaethol newydd. Mae yna lawer porth i’r deyrnas meddai. Ac roedd Seth Joshua o hyd yn uniongyrchol ei ddull a pharod ei ateb. Mae hanes amdano fe’n gofyn yn sydyn ryw noson i’w wraig: “Mary, wyt ti wedi ...

    Rhagor
  • Pa fath ddiwygiad a ddaw nesaf?

                        Pa fath ddiwygiad a ddaw nesaf?

                                    (Rhan 1)

    Yn wyneb y chwalfa ddifaol a achoswyd gan yr haint hwn, mae’n rheidrwydd arnom holi beth fydd hynt Cristnogaeth yn ystod y ganrif hon. Un o’r posibiliadau yw y gwelwn eglwysi yn gafael yn yr hanfodion, ac yn wynebu her Iesu i fod yn ddisgyblion a gweision Teyrnas Dduw. Bydd rhai eraill yn fuan iawn yn ystyried posibiliadau diwygiad emosiynol, sy’n medru dod fel corwynt ysbrydol. Dyna paham y gallem ystyried eto beth yw natur y math yna o brofiad. Felly, dyma fynd dros ambell hanesyn o ddwy ganrif ddiweddar ym mywyd Cymru “pan welwyd yr Ysbryd yn meddiannu eneidiau”.

    Mae ...

    Rhagor
  • Crefydd, Moeseg a Chyfraith – perygl ceidwadaeth grefyddol

    Magwyd Steve Preston yn y Beddau, ger Pontypridd, ac yno mae ei gartref o hyd. Wedi gyrfa fel cerddor proffesiynol ar lwyfannau Cristnogaeth Bentecostaidd, gan gynnwys gweithio gyda Mission England, fe aeth Steve i astudio diwinyddiaeth ym Mhrifysgol Caerdydd. Ers hynny, mae wedi cael gyrfa fel athro ysgol a pherfformiwr, a pherchennog ysgol gerdd a stiwdios cerdd. Mae’n aml yn cyfuno’i ddiddordebau fel cerddor a diwinydd, a thrwy briodas mae ganddo ddiddordeb byw iawn yn yr hyn sy’n digwydd yn yr Unol Daleithiau. Dros y blynyddoedd diwethaf mae e wedi dysgu Cymraeg. Y dylanwadau pennaf arno ar hyn o bryd yw Richard Rohr, Marcus Borg, ...

    Rhagor
  • Eglwys fy mreuddwydion

    Eglwys fy mreuddwydion

    AJE

    Y diwrnod o’r blaen cefais hyd i’r myfyrdod hwn gan John Milton Moore, a dyma gynnig rhydd gyfieithiad ohono. 

    Hon yw eglwys fy mreuddwydion:
    eglwys y galon gynnes,
    y meddwl agored,
    yr ysbryd mentrus;
    yr eglwys sy’n gofalu,
    sy’n iacháu bywydau briwedig.
    sy’n cysuro’r hen,
    ac yn herio’r ifanc;
    nad yw’n gweld rhaniadau diwylliant na dosbarth;
    dim ffiniau daearyddol na chymdeithasol;
    yr eglwys sy’n holi yn ogystal â honni,
    sy’n edrych ymlaen yn ogystal ag yn ôl;
    eglwys y Meistr
    eglwys y bobl,
    mor uchel â delfrydau Iesu,
    mor isel â’r person mwyaf gostyngedig;
    eglwys sy’n gweithio,
    eglwys sy’n addoli,
    eglwys sy’n ...

    Rhagor
  • Cennad a Thyst

    Cenn@d a Thyst

    Gŵyl Ddewi eleni lansiwyd dau gylchgrawn wythnosol Cymraeg. Un oedd Cenn@d, cylchgrawn newydd y Bedyddwyr a’r Presbyteriaid, yn cyfuno’u papurau enwadol, sef Seren Cymru (1856) a’r Goleuad (1869).

    Yr un wythnos yr oedd yr Annibynwyr yn ail-lansio Y Tyst, eu papur wythnosol, gyda sôn am ddatblygiadau cyffrous ar gyfer y papur a’u gwefan. Nid oeddynt am ymuno â’r Bedyddwyr a’r Presbyteriaid i gyhoeddi un papur wythnosol ar lein.

    Fel arfer, testun llawenydd fyddai cylchgrawn Cymraeg newydd, heb sôn am ddau (er mai ail-lansio oedd un) ond, i’r rhai a ŵyr y cenfndir, cymysgedd o ddiolch heb ddathlu, tristwch a siom yw’r digwyddiad i mi ac i ...

    Rhagor
  • Fe ddylem fod wedi gwrando ar JP

     Fe ddylem fod wedi gwrando ar JP (Lewis Valentine)

    (Meddyliau Gŵyl Ddewi)

     Beth sy’n gyffredin rhwng Martin Luther King, Dorothy Day, Daniel Berrigan, a J. P. Davies? Eu bod yn heddychwyr fyddai un ateb. Ie, ond beth oedd sylfaen eu heddychiaeth? Yr ateb yw mai pobl o ysbrydolrwydd dwfn oeddynt i gyd ac mai o’r ysbrydolrwydd hwnnw y tarddodd eu gweledigaeth o Gristnogaeth fel cerdded y ffordd ddi-drais wrth ddilyn Iesu o Nasareth. Y lleiaf adnabyddus o’r rhai a enwyd (hyd yn oed i Gymry erbyn hyn) yw J. P.Davies. Prin, os o gwbwl, fu’r cyfeiriad ato wrth gofio hanner canmlwyddiant ei farwolaeth yn 2020. Fe ddywedodd Lewis Valentine, ei ffrind, y ...

    Rhagor
  • Emyn Gŵyl Dewi

    Emyn Gŵyl Dewi

    Bu rhai ohonom sy’n gysylltiedig ag Agora yn ceisio meddwl tybed a oes yna emyn addas at Ddydd Gŵyl Dewi sy’n llai cyfarwydd na’r rhai a gynhwysir yn Caneuon Ffydd, ond eto’n werth cofio amdano.

    Yr un a ddaeth i’r amlwg oedd emyn o eiddo’r Parchedig John Pinion Jones a gynhwysir yn y gyfrol Mil a Mwy o Emynau(Gol: Y Parchg. Ddr Edwin Courtney Lewis) dan y teitl ‘Emyn Dros Gymru’

    Tywynned haul dy gariad, Iesu mawr,
    Ac arwain di ein gwlad â’th lewyrch clir,
    Gad inni deimlo gwres dy ddwyfol wawr
    Yn ...

    Rhagor