O’r Grawys i’r Groes

Oni bai am y Pasg fyddem ni ddim yn gwybod am Iesu. Pe bai ei stori wedi gorffen gyda’r croeshoeliad, fe fyddai, yn ôl pob tebyg, wedi cael ei anghofio. Dyna fel mae Borg a Crossan yn agor pennod olaf eu llyfr ar yr Wythnos Fawr, The Last Week. Astudiaethyw’r llyfr yn seiliedig yn bennaf ar yr hyn sy’n cael ei gofnodi yn Efengyl Marc. Tydyn nhw ddim yn mynd ar ôl yr “hanes” fel y cyfryw ond yn edrych ar y defnydd mae Marc yn ei wneud o’r hyn mae’n ei gofnodi.
Mae’r llyfr yn dadlau bod gan Marc ddehongliad arbennig. Trwy fynd â ni o ddydd i ddydd trwy’r wythnos, o Sul y Blodau i Sul y Pasg mae Marc yn dangos beth yn union mae Iesu am ei gyflawni. Fel yn ei weinidogaeth ar ei hyd mae Iesu yng nghanol brwydr rhwng dwy deyrnas – teyrnas Dduw a’r deyrnas sy’n cael ei chynrychioli gan Rufain a’r Iddewon hynny oedd yn rhan o’r hyn mae’r awduron yn ei alw’n domination sustem.
Mae Iesu’n ildio’i fywyd fel protest yn erbyn y rhai sy’n gormesu’r gwan, y tlawd, y difreintiedig (gormesu’n wleidyddol, economaidd a chrefyddol.) Ac nid talu pridwerth (ransom – lutron) mae Iesu trwy ei farwolaeth ond dangos i’w ddisgyblion bod rhaid iddyn nhw fod â rhan yn ei farwolaeth. Nid substitution ond participation. Marwolaeth (y disgybl) yw’r ffordd i fywyd newydd yma’n awr.
Y syniad o “Iesu’n marw yn ein lle” yw hanfod Yr Iawn yn hanesyddol ac yn ffydd gyfoes llawer, os nad y mwyafrif, o gredinwyr. Ai dyma oedd Duw yn ei hawlio fel amod ein maddeuant? Mae Steve Chalke (The Lost Message of Jesus) ac eraill o’r un safbwynt diwinyddol wedi gofyn rhywbeth tebyg. Mae archif Ekklesia yn crynhoi’r ffrae a fu am penal susbstitution ar ôl cyhoeddi llyfr Chalke.
http://www.ekklesia.co.uk/content/news_ syndication/article_041115_4754.shtml

Pwrpas yr ychydig frawddegau hyn yw agor y drws i drafodaeth am y Pasg – beth ddigwyddodd a pham, a beth yw arwyddocâd hyn i ni heddiw?

Allan Pickard